การผ่าตัดฝีคัณฑสูตร

การผ่าตัดฝีคัณฑสูตรคืออะไร?

การผ่าตัดเป็นวิธีรักษาหลักของฝีคัณฑสูตร (Anal Fistula) โดยมีเป้าหมายเพื่อกำจัดทางเดินฝีที่เป็นสาเหตุของการอักเสบเรื้อรัง ลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำ และเก็บรักษากล้ามเนื้อหูรูดไว้ให้ได้มากที่สุด

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับตัวโรค: ฝีคัณฑสูตรคืออะไร และเกิดจากอะไร →

เนื่องจากฝีคัณฑสูตรมีความหลากหลาย ตั้งแต่ชนิดไม่ซับซ้อนไปจนถึงชนิดซับซ้อน การเลือกวิธีผ่าตัดจึงต้องคำนึงถึงลักษณะของทางเดินฝีและความสัมพันธ์กับกล้ามเนื้อหูรูดในผู้ป่วยแต่ละราย

เป้าหมายของการผ่าตัดฝีคัณฑสูตร

การผ่าตัดไม่ได้มีเป้าหมายเพียงแค่ปิดรูหรือระบายหนองเท่านั้น แต่ยังมุ่งเน้นการรักษาต้นเหตุของโรคและลดโอกาสการเกิดปัญหาในระยะยาว
เป้าหมายสำคัญของการรักษา ได้แก่

• กำจัดทางเดินฝี (Fistula Tract)
• ลดการอักเสบและการติดเชื้อเรื้อรัง
• ลดความเสี่ยงของการกลับมาของโรค
• เก็บรักษากล้ามเนื้อหูรูดไว้ได้มากที่สุด
• ลดความเสี่ยงต่อภาวะกลั้นลมหรือกลั้นอุจจาระผิดปกติ

สิ่งสำคัญที่ควรรู้

ความสำเร็จของการรักษาฝีคัณฑสูตรไม่ได้วัดจากการปิดแผลเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการลดโอกาสที่โรคจะกลับมาและการรักษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในระยะยาว โดยเฉพาะการรักษาการทำงานของกล้ามเนื้อหูรูดให้ได้มากที่สุด

ก่อนผ่าตัดต้องประเมินอะไรบ้าง?

การวางแผนรักษาฝีคัณฑสูตรที่เหมาะสมเริ่มต้นจากการประเมินลักษณะของโรคอย่างละเอียด เนื่องจากฝีคัณฑสูตรแต่ละรายมีความแตกต่างกัน ทั้งตำแหน่งของทางเดินฝี ความซับซ้อนของโรค และความสัมพันธ์กับกล้ามเนื้อหูรูด
การประเมินก่อนผ่าตัดมีความสำคัญต่อการเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสม ลดโอกาสที่โรคจะกลับมาและช่วยหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อกล้ามเนื้อหูรูดในระยะยาว

การตรวจร่างกาย

การตรวจร่างกายโดยศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนักเป็นขั้นตอนสำคัญที่สุดในการประเมินฝีคัณฑสูตร
แพทย์จะประเมิน

• ตำแหน่งของรูเปิดภายนอก
• การมีหนองหรือน้ำเหลืองไหล
• การอักเสบหรือฝีร่วม
• แนวทางเดินของทางเดินฝีเบื้องต้น

ในผู้ป่วยจำนวนมาก การตรวจร่างกายสามารถให้ข้อมูลสำคัญต่อการวางแผนรักษาได้

การประเมินว่าเป็น Simple หรือ Complex Anal Fistula

ฝีคัณฑสูตรสามารถแบ่งออกเป็นชนิดไม่ซับซ้อน (Simple Anal Fistula) และชนิดซับซ้อน (Complex Anal Fistula)
การจำแนกชนิดของโรคมีผลโดยตรงต่อการเลือกวิธีรักษา

อ่านรายละเอียดการแบ่งประเภทฝีคัณฑสูตรแบบเต็ม: ฝีคัณฑสูตรมีกี่ประเภท? →

โดยทั่วไป

• Simple Anal Fistula มักรักษาด้วย Fistulotomy หรือ Fistulectomy
• Complex Anal Fistula อาจต้องพิจารณาเทคนิคที่ช่วยรักษากล้ามเนื้อหูรูด เช่น LIFT Procedure

MRI ฝีคัณฑสูตรในผู้ป่วยบางราย

MRI ไม่ใช่การตรวจที่จำเป็นสำหรับผู้ป่วยทุกคน
อย่างไรก็ตาม ในผู้ป่วยที่สงสัยว่ามีฝีคัณฑสูตรชนิดซับซ้อน เป็นซ้ำหลายครั้ง หรือมีหลายทางเดินร่วมกัน MRI อาจช่วยให้เห็นรายละเอียดของโรคได้ชัดเจนมากขึ้น

อ่านรายละเอียดเต็มเรื่อง MRI ฝีคัณฑสูตร: MRI ฝีคัณฑสูตรจำเป็นหรือไม่? →

ข้อมูลจาก MRI เปรียบเสมือน "แผนที่ของทางเดินฝี" ช่วยให้ศัลยแพทย์วางแผนการผ่าตัดได้แม่นยำยิ่งขึ้น และลดโอกาสพลาดทางเดินฝีหรือโพรงหนองที่ซ่อนอยู่

การวางแผนการรักษาร่วมกับผู้ป่วย

หลังจากประเมินลักษณะของโรคแล้ว แพทย์จะอธิบายทางเลือกในการรักษา ข้อดี ข้อจำกัด และความเสี่ยงของแต่ละวิธี
เป้าหมายคือการเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย โดยคำนึงถึงทั้งโอกาสหายขาด การกลับเป็นซ้ำ และการรักษาการทำงานของกล้ามเนื้อหูรูดในระยะยาว

สิ่งสำคัญที่ควรรู้

การผ่าตัดฝีคัณฑสูตรไม่ได้มีวิธีเดียวที่เหมาะกับผู้ป่วยทุกคน การประเมินอย่างละเอียดก่อนการรักษาจึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยให้สามารถเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย

การผ่าตัดฝีคัณฑสูตรมีกี่วิธี?

ปัจจุบันมีหลายเทคนิคในการรักษาฝีคัณฑสูตร โดยการเลือกวิธีรักษาขึ้นอยู่กับชนิดของฝีคัณฑสูตร ความซับซ้อนของทางเดินฝี และความสัมพันธ์กับกล้ามเนื้อหูรูด
โดยทั่วไปสามารถสรุปได้ดังนี้

ทำไมจึงไม่ใช้วิธีเดียวกันในผู้ป่วยทุกคน?

ฝีคัณฑสูตรแต่ละรายมีความแตกต่างกัน ทั้งตำแหน่งของทางเดินฝี ความซับซ้อนของโรค และปริมาณกล้ามเนื้อหูรูดที่เกี่ยวข้อง
ผู้ป่วยที่มีฝีคัณฑสูตรชนิดไม่ซับซ้อนมักสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัดเปิดหรือตัดทางเดินฝี ขณะที่ผู้ป่วยที่มีฝีคัณฑสูตรชนิดซับซ้อนอาจต้องพิจารณาเทคนิคที่ช่วยรักษากล้ามเนื้อหูรูด เช่น LIFT Procedure
ดังนั้น ไม่มีวิธีรักษาใดที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยทุกคน การเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมควรอาศัยการประเมินโดยศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก เพื่อให้ได้ผลการรักษาที่ดีที่สุดและลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว

Fistulotomy และ Fistulectomy

Fistulotomy และ Fistulectomy เป็นวิธีผ่าตัดที่ใช้รักษาฝีคัณฑสูตรชนิดไม่ซับซ้อน (Simple Anal Fistula) โดยมีเป้าหมายเพื่อกำจัดทางเดินฝี ลดการอักเสบเรื้อรัง และลดการเป็นซ้ำของของโรค
การเลือกใช้วิธีใดขึ้นอยู่กับลักษณะของทางเดินฝี ตำแหน่งของโรค และดุลยพินิจของศัลยแพทย์ผู้ดูแล

เหมาะกับใคร?

โดยทั่วไปมักใช้ในผู้ป่วยที่มี

• Simple Anal Fistula
• Intersphincteric Fistula
• Low Transsphincteric Fistula
• ทางเดินฝีที่เกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อหูรูดในสัดส่วนไม่มาก

ข้อดี

• เป็นวิธีรักษาที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย
• สามารถกำจัดทางเดินฝีได้โดยตรง
• ให้ผลการรักษาที่ดีในผู้ป่วยที่เหมาะสม
• ไม่จำเป็นต้องใช้เทคนิคซับซ้อนในผู้ป่วยส่วนใหญ่

ในผู้ป่วยที่มีฝีคัณฑสูตรชนิดไม่ซับซ้อนที่เหมาะสมกับการรักษาด้วยวิธีนี้ งานวิจัยพบว่าอัตราการหายมักอยู่ในระดับสูง ตั้งแต่ประมาณ 80-90% ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและลักษณะของทางเดินฝีในผู้ป่วยแต่ละราย

ข้อจำกัด

• ไม่เหมาะกับฝีคัณฑสูตรทุกชนิด
• ต้องพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างทางเดินฝีกับกล้ามเนื้อหูรูด
• ในผู้ป่วยที่มีฝีคัณฑสูตรชนิดซับซ้อน อาจต้องพิจารณาวิธีรักษาอื่นที่ช่วยรักษากล้ามเนื้อหูรูดมากกว่า

งานวิจัยพบว่าความเสี่ยงต่อภาวะกลั้นอุจจาระผิดปกติหลัง Fistulotomy มีความหลากหลายมาก ขึ้นอยู่กับสัดส่วนกล้ามเนื้อหูรูดที่เกี่ยวข้องกับทางเดินฝีเป็นหลัก โดยความเสี่ยงจะต่ำมากในฝีชนิด ไม่ซับซ้อนที่เกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อหูรูดเพียงส่วนน้อย ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่ต้องประเมินชนิดของ ฝีคัณฑสูตรอย่างละเอียดก่อนเลือกวิธีรักษา

LIFT Procedure

LIFT (Ligation of Intersphincteric Fistula Tract) เป็นเทคนิคการผ่าตัดที่ใช้รักษาฝีคัณฑสูตรชนิดซับซ้อน (Complex Anal Fistula) โดยมีเป้าหมายเพื่อกำจัดทางเดินฝี พร้อมกับพยายามหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อกล้ามเนื้อหูรูดให้ได้มากที่สุด
LIFT จัดอยู่ในกลุ่ม Sphincter-Preserving Procedure หรือการผ่าตัดที่มุ่งเน้นการรักษากล้ามเนื้อหูรูด ซึ่งมีบทบาทสำคัญในผู้ป่วยที่มีทางเดินฝีเกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อหูรูดในสัดส่วนมากขึ้น
ในผู้ป่วยบางราย อาจมีการใช้ Seton ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของแผนการรักษา
Seton เป็นวัสดุที่ใส่ผ่านทางเดินฝี เพื่อช่วยระบายการอักเสบ ลดการสะสมของหนอง หรือใช้เป็นส่วนหนึ่งของแผนการรักษาก่อนการผ่าตัดในระยะต่อไป ทั้งนี้ความจำเป็นในการใช้ Seton ขึ้นอยู่กับลักษณะของฝีคัณฑสูตรและดุลยพินิจของศัลยแพทย์ผู้ดูแล

เหมาะกับใคร?

โดยทั่วไปอาจพิจารณาในผู้ป่วยที่มี

• Complex Anal Fistula
• High Transsphincteric Fistula
• ฝีคัณฑสูตรที่ต้องการหลีกเลี่ยงการตัดผ่านกล้ามเนื้อหูรูดในสัดส่วนมาก
• ผู้ป่วยที่ได้รับการประเมินว่าเหมาะสมกับเทคนิคการรักษาประเภท Sphincter Preservation

ข้อดี

• มุ่งเน้นการรักษากล้ามเนื้อหูรูด
• ลดความเสี่ยงต่อภาวะกลั้นอุจจาระผิดปกติในผู้ป่วยที่เหมาะสม
• เป็นหนึ่งในทางเลือกสำหรับการรักษาฝีคัณฑสูตรชนิดซับซ้อน

ข้อจำกัด

• ไม่เหมาะกับผู้ป่วยทุกคน
• ผลการรักษาขึ้นอยู่กับลักษณะของทางเดินฝีและปัจจัยเฉพาะของผู้ป่วยแต่ละราย
• ยังคงมีโอกาสเกิดการกลับเป็นซ้ำได้

Fistulotomy/Fistulectomy และ LIFT ต่างกันอย่างไร?

ทั้ง Fistulotomy/Fistulectomy และ LIFT Procedure เป็นวิธีผ่าตัดที่ใช้รักษาฝีคัณฑสูตร แต่มีหลักการรักษาและข้อบ่งชี้ที่แตกต่างกัน

สิ่งสำคัญที่ควรรู้

ไม่มีวิธีผ่าตัดใดที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยทุกคน
การเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับชนิดของฝีคัณฑสูตร ความซับซ้อนของทางเดินฝี ความสัมพันธ์กับกล้ามเนื้อหูรูด และการประเมินโดยศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

วันผ่าตัดเกิดอะไรขึ้นบ้าง?

เมื่อวางแผนการรักษาและตัดสินใจผ่าตัดแล้ว ผู้ป่วยจำนวนมากมักมีคำถามเกี่ยวกับขั้นตอนในวันผ่าตัด การระงับความรู้สึก ระยะเวลาการผ่าตัด และการพักฟื้นหลังการรักษา
รายละเอียดอาจแตกต่างกันไปตามชนิดของฝีคัณฑสูตร วิธีการผ่าตัด และสภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละราย

การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด

ก่อนผ่าตัด ผู้ป่วยจะได้รับการประเมินสุขภาพโดยรวม ทบทวนโรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ และผลตรวจที่เกี่ยวข้อง
ในบางกรณี แพทย์อาจแนะนำให้งดอาหารและน้ำก่อนผ่าตัดตามระยะเวลาที่กำหนด รวมถึงให้คำแนะนำเกี่ยวกับยาที่ควรหยุดหรือรับประทานต่อก่อนเข้ารับการรักษา

การระงับความรู้สึก

การผ่าตัดฝีคัณฑสูตรสามารถทำได้ภายใต้การระงับความรู้สึกหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของโรค ลักษณะการผ่าตัด และดุลยพินิจของวิสัญญีแพทย์
ตัวอย่าง ได้แก่

• ยาชาเฉพาะที่
• การบล็อกหลัง (Spinal Anesthesia)
• การดมยาสลบ (General Anesthesia)

แพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย

ระยะเวลาการผ่าตัด

ระยะเวลาการผ่าตัดแตกต่างกันตามชนิดของฝีคัณฑสูตรและเทคนิคที่ใช้รักษา
โดยทั่วไปการผ่าตัดฝีคัณฑสูตรมักใช้เวลาตั้งแต่ไม่กี่สิบนาทีไปจนถึงประมาณ 1 ชั่วโมง หรือมากกว่านั้นในบางกรณีที่มีความซับซ้อน

สิ่งสำคัญที่ควรรู้

การผ่าตัดฝีคัณฑสูตรส่วนใหญ่เป็นหัตถการที่สามารถวางแผนล่วงหน้าได้ และผู้ป่วยจำนวนมากสามารถกลับบ้านได้ภายในวันเดียวกัน
การเตรียมตัวก่อนผ่าตัดและการปฏิบัติตามคำแนะนำของทีมรักษาอย่างเคร่งครัด มีส่วนช่วยให้การรักษาเป็นไปอย่างราบรื่นและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน

หลังผ่าตัดต้องดูแลตัวเองอย่างไร?

การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดมีความสำคัญต่อการหายของแผล การลดความเสี่ยงของการติดเชื้อ และการฟื้นตัวในระยะยาว
แม้ว่ารายละเอียดการดูแลอาจแตกต่างกันตามชนิดของการผ่าตัด แต่หลักการสำคัญโดยทั่วไปมีดังนี้

การล้างแผล

ควรรักษาความสะอาดบริเวณแผลผ่าตัดตามคำแนะนำของแพทย์
หลังการขับถ่ายอุจจาระ ควรทำความสะอาดบริเวณแผลอย่างอ่อนโยน และหลีกเลี่ยงการขัดถูแรง ๆ ซึ่งอาจรบกวนการหายของแผล

การแช่ก้นด้วยน้ำอุ่น

ผู้ป่วยบางรายอาจได้รับคำแนะนำให้แช่ก้นด้วยน้ำอุ่น (Sitz Bath) เพื่อช่วยทำความสะอาดบริเวณแผล ลดความไม่สบาย และช่วยให้ดูแลแผลง่ายขึ้น
ระยะเวลาและความถี่ในการแช่ก้นควรเป็นไปตามคำแนะนำของแพทย์ผู้ดูแล

การรับประทานยา

ควรรับประทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ไม่ว่าจะเป็นยาแก้ปวด ยาปฏิชีวนะ (ในกรณีที่จำเป็น) หรือยาอื่น ๆ ที่ได้รับหลังผ่าตัด
หากมีอาการผิดปกติหลังรับประทานยา ควรปรึกษาแพทย์หรือสถานพยาบาลที่ดูแล

การขับถ่ายอุจจาระ

ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถขับถ่ายอุจจาระได้ตามปกติหลังผ่าตัด
การดื่มน้ำให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีกากใยเหมาะสม และหลีกเลี่ยงภาวะท้องผูก อาจช่วยลดความไม่สบายขณะขับถ่ายและส่งเสริมการหายของแผล
ในผู้ป่วยบางราย แพทย์อาจพิจารณาให้ยาช่วยให้อุจจาระนิ่มในช่วงพักฟื้น

สิ่งสำคัญที่ควรรู้

แผลผ่าตัดฝีคัณฑสูตรจำนวนมากเป็นแผลที่ค่อย ๆ หายจากด้านในออกสู่ด้านนอก จึงอาจมีน้ำเหลืองหรือสารคัดหลั่งออกจากแผลได้ในช่วงแรก
การดูแลแผลอย่างเหมาะสมและการมาตรวจติดตามตามนัด มีความสำคัญต่อการหายของแผลและการลดโอกาสการเป็นซ้ำของโรค

หลังผ่าตัดต้องพักฟื้นนานไหม?

ระยะเวลาพักฟื้นหลังผ่าตัดฝีคัณฑสูตรขึ้นอยู่กับชนิดของฝีคัณฑสูตร วิธีการผ่าตัด และการฟื้นตัวของผู้ป่วยแต่ละราย
โดยทั่วไป ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ค่อนข้างเร็ว แต่แผลผ่าตัดอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์กว่าจะหายสมบูรณ์

สามารถกลับบ้านได้เมื่อไร?

ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถกลับบ้านได้ภายในวันเดียวกันหลังผ่าตัด เมื่ออาการโดยรวมอยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัย สามารถรับประทานอาหาร ดื่มน้ำ และเดินได้ตามปกติ
ในผู้ป่วยบางรายที่มีโรคร่วมสำคัญหรือได้รับการผ่าตัดที่ซับซ้อน อาจจำเป็นต้องพักรักษาตัวในโรงพยาบาลเพิ่มเติมตามดุลยพินิจของแพทย์

สามารถกลับไปทำงานได้เมื่อไร?

ระยะเวลาการกลับไปทำงานขึ้นอยู่กับลักษณะงานและการฟื้นตัวของผู้ป่วย
ผู้ป่วยที่ทำงานออฟฟิศหรือไม่ได้ใช้แรงมาก มักสามารถกลับไปทำงานได้ภายในระยะเวลาไม่นานหลังผ่าตัด ขณะที่ผู้ที่ต้องยกของหนักหรือใช้แรงทางกายมาก อาจจำเป็นต้องพักฟื้นนานกว่า

สามารถออกกำลังกายได้เมื่อไร?

ในช่วงแรกหลังผ่าตัด ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนัก การยกของหนัก หรือกิจกรรมที่เพิ่มแรงดันบริเวณแผลผ่าตัด
เมื่อแผลเริ่มหายและได้รับการประเมินจากแพทย์แล้ว จึงสามารถค่อย ๆ กลับไปทำกิจกรรมและออกกำลังกายได้ตามความเหมาะสม

แผลผ่าตัดใช้เวลานานเท่าไรจึงจะหาย?

ระยะเวลาการหายของแผลแตกต่างกันตามชนิดของการผ่าตัดและลักษณะของโรค
โดยทั่วไป แผลจะค่อย ๆ หายจากด้านในออกสู่ด้านนอก และอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์จนถึงหลายเดือนกว่าจะแห้งและหายสมบูรณ์
การมาตรวจติดตามตามนัดมีความสำคัญต่อการประเมินการหายของแผลและผลการรักษาในระยะยาว

สิ่งสำคัญที่ควรรู้

แม้แผลผ่าตัดอาจต้องใช้เวลาในการหาย แต่ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติในระหว่างกระบวนการฟื้นตัว
การดูแลแผลอย่างเหมาะสม การปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ และการมาตรวจตามนัดอย่างสม่ำเสมอ มีส่วนช่วยให้การฟื้นตัวเป็นไปอย่างราบรื่นและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจพบได้หลังการผ่าตัดฝีคัณฑสูตร

การผ่าตัดฝีคัณฑสูตรมีเป้าหมายเพื่อกำจัดทางเดินฝี ลดความเสี่ยงของโรคกลับมาและรักษาการทำงานของกล้ามเนื้อหูรูดให้ได้มากที่สุด
เช่นเดียวกับการผ่าตัดทุกประเภท การรักษาอาจมีภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้นได้ แม้ว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่จะสามารถฟื้นตัวได้ตามปกติก็ตาม

การกลับเป็นซ้ำของฝีคัณฑสูตร

ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญที่สุดประการหนึ่ง คือการกลับเป็นซ้ำของโรค
ความเสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ชนิดของฝีคัณฑสูตร ความซับซ้อนของทางเดินฝี วิธีการรักษาที่เลือกใช้ และปัจจัยเฉพาะของผู้ป่วยแต่ละราย

เลือดออกหลังผ่าตัด

ผู้ป่วยบางรายอาจมีเลือดออกจากแผลผ่าตัดได้ในช่วงแรกหลังการรักษา
โดยส่วนใหญ่มักเป็นเลือดออกปริมาณเล็กน้อยและค่อย ๆ ดีขึ้นตามการหายของแผล

แผลติดเชื้อหรือมีการอักเสบต่อเนื่อง

แม้ว่าการผ่าตัดจะมีเป้าหมายเพื่อกำจัดการติดเชื้อ แต่ในบางกรณีอาจเกิดการอักเสบหรือการติดเชื้อบริเวณแผลผ่าตัดได้
การดูแลแผลอย่างเหมาะสมและการมาตรวจติดตามตามนัดมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงดังกล่าว

แผลหายช้า

แผลผ่าตัดฝีคัณฑสูตรจำนวนมากเป็นแผลเปิดที่ค่อย ๆ หายจากด้านในออกสู่ด้านนอก
ในผู้ป่วยบางราย การหายของแผลอาจใช้เวลานานกว่าที่คาดไว้ โดยเฉพาะในกรณีที่มีแผลขนาดใหญ่หรือมีโรคร่วมบางชนิด

กลั้นลมได้ลดลง

ในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะกรณีที่ทางเดินฝีเกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อหูรูด อาจมีอาการกลั้นลมได้ลดลงหลังการรักษา
ความเสี่ยงดังกล่าวขึ้นอยู่กับชนิดของโรคและวิธีการผ่าตัดที่ใช้

กลั้นอุจจาระได้ลดลง

ภาวะกลั้นอุจจาระผิดปกติเป็นภาวะแทรกซ้อนที่มีความสำคัญต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ความเสี่ยง แตกต่างกันมากในแต่ละการศึกษา ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลักคือสัดส่วนกล้ามเนื้อหูรูดที่เกี่ยวข้องกับการ ผ่าตัด มากกว่าชนิดของเทคนิคที่ใช้เพียงอย่างเดียว การวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมและการเลือกเทคนิคที่สอดคล้องกับลักษณะของโรค เช่น การ เลือกใช้เทคนิค sphincter-preserving ในฝีชนิดซับซ้อน มีส่วนช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน นี้ได้อย่างมีนัยสำคัญ

สิ่งสำคัญที่ควรรู้

เป้าหมายของการรักษาฝีคัณฑสูตรไม่ใช่เพียงการปิดทางเดินฝีเท่านั้น แต่รวมถึงการลดความเสี่ยงของโรคกลับมา และการหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อกล้ามเนื้อหูรูดในระยะยาว
การประเมินโดยศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนักตั้งแต่ก่อนการรักษา มีความสำคัญต่อการเลือกแนวทางการผ่าตัดที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการผ่าตัดฝีคัณฑสูตร

ดูแลโดยศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

ผู้ป่วยริดสีดวงทวารแต่ละรายมีลักษณะของโรคและความต้องการที่แตกต่างกัน การประเมินโดยศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนักจะช่วยเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นการรักษาแบบไม่ผ่าตัด การรัดยาง การผ่าตัดด้วยเลเซอร์ การรักษาด้วยคลื่นความถี่วิทยุ หรือการผ่าตัดตัดริดสีดวง
ผศ.นพ.ปุณวัฒน์ จันทรจำนง เป็นศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก และอาจารย์แพทย์ประจำคณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มีประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยโรคลำไส้ใหญ่และทวารหนัก พร้อมทั้งมีผลงานวิจัย การฝึกอบรมจากต่างประเทศ และการมีส่วนร่วมในงานวิชาการด้านศัลยกรรมลำไส้ใหญ่และทวารหนักอย่างต่อเนื่อง

คุณวุฒิ

• ศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านลำไส้ใหญ่และทวารหนัก
• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ (Assistant Professor)
• อาจารย์แพทย์ คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล
• อาจารย์ผู้ฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านต่อยอดสาขาศัลยศาสตร์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

ประสบการณ์วิชาการและการฝึกอบรมต่างประเทศ

• Memorial Sloan Kettering Cancer Center (USA)
• Seoul St. Mary's Hospital (South Korea)
• National Cancer Center East (Japan)
• Radiofrequency Ablation Training for Hemorrhoid Treatment, Cologne, Germany (2022)

ผลงานวิจัยและงานวิชาการ

• มีผลงานวิจัยเกี่ยวกับการรักษาริดสีดวงทวารด้วยคลื่นความถี่วิทยุ (Radiofrequency Ablation, RFA)
• ผู้เขียนและผู้ร่วมวิจัยในวารสารวิชาการทั้งในประเทศและต่างประเทศ
• ผู้ทรงคุณวุฒิพิจารณาบทความวิชาการ (Peer Reviewer)
• วิทยากรในการประชุมและหลักสูตรฝึกอบรมด้านศัลยกรรมลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

ต้องการประเมินว่าจำเป็นต้องผ่าตัดหรือไม่?